|
Wyspa Karsibór
Powstała w latach 1874-1880 przez
przekopanie południowo-wschodniego fragmentu wyspy Uznam
kanałem Piastowskim (nazwę tę otrzymał w 1945 r.), który
skrócił drogę wodną ze
Świnoujścia do Szczecina.
Wyspa Karsibór ma zaledwie około 14 km2 powierzchni równin
zajętych głównie przez uprawy rolne. Jedynie w zachodniej
części wyspę pokrywają Lasy Karsiborskie o powierzchni około 4
km2. Od południa wyspa Karsibór otoczona jest wodami Zalewu
Szczecińskiego. Na północy granicę wyspy stanowią ramiona
Starej Świny - Rzecki Nurt i Młyńska Toń. Na wschód rozciąga
się kraina ponad 40 wysp wstecznej delty Świny, z których
większe to Warne Kępy, Wielki Krzek i Karsiborska Kępa.
Osada Karsibór
Wyspa Karsibór jest trzecią,
zamieszkałą wyspą Świnoujścia. Na wyspie znajduje się osada, nosząca
tę samą nazwę co wyspa, Karsibór. Jest to bardzo stara pomorska nazwa.
W pomorskim języku „karś”, „karśniawy” znaczy „lewy”, co obecnie
możemy tłumaczyć jako „bór po lewej stronie”.
Osada to dawna wieś o zabudowie ulicówki, ciągnąca się na długości 2
km. Częściowo zabudowana po jednej stronie, a dalej w kierunku
wschodnim ma zabudowę dwustronną. Od głównej ulicy odchodzi kilka ulic
bocznych. Budynki głównie z drugiej połowy XIX i początków XX wieku,
ale są też starsze chaty.
Warto zobaczyć
|
We wschodniej części wyspy Karsibór
znajduje się
zabytkowy kościół gotycki, zbudowany w XV wieku, z wieżą
dobudowaną w XVIII. We wnętrzu zabytkowy XV wieczny ołtarz
(częściowo zrekonstruowany, po kradzieży dokonanej w latach
90-tych) i ambona z XVIII. Jest też model statku „Kolumbia”
znaczących rozmiarów, będący kopią modelu z 1668 roku, a wykonany
w 1909 roku. |
|
|
|
Warte zobaczenia są także stare
chaty kryte strzechą z końca XVIII wieku, o
ładnej architekturze i ciekawym układzie wnętrz. Jedna z tych chat
przy ul. Wierzbowej nr 7 wpisana została do rejestru zabytków
województwa. |
|
|
Trochę z historii
Przekazy historyczne podają, że w
czasie „potopu szwedzkiego” na wyspie wylądowały wojska
szwedzkie. Wówczas to w plebani przy kościele karsiborskim
zorganizowano sztab i siedzibę króla szwedzkiego Gustawa
Adolfa II. Inny przekaz podaje historię statku „Kolumbia”.
Otóż podczas burzy na Zalewie Szczecińskim zatonął bretoński
statek, którego właściciel szczęśliwie ocalał. I on to właśnie
przed trzystu laty ufundował dla kościoła model tegoż statku.
Na początku naszego wieku model statku był już bardzo
zniszczony, wykonano więc jego kopie.
I jeszcze jedna kartka z historii, bliższa naszym czasom. W
czasie II wojny światowej 16 kwietnia 1945 rejon
Świnoujścia
bombardowany był przez alianckie lotnictwo. Podczas nalotu
bombowego na cumujący na kanale krążownik „LÜTZOW”
jeden z samolotów 617 Dywizjonu RAF-u,
bombowiec „Lancaster”
został zestrzelony. W południowej części wyspy, w karsiborskim
lesie znajduje się symboliczny
grób angielskich
|
|
lotników (pochowani są na
cmentarzu Cytadeli Poznańskiej) z pomnikiem - fragmentem skrzydła
zestrzelonego samolotu, upamiętniającym miejsce tragedii.
|
Karsibór – zielona wyspa
Pod względem przyrodniczym wyspa
jest bardzo ciekawa. Niektórzy nazywają te tereny „Wolińskim
Polesiem”, przypominają bowiem bagna nad Prypecią. Na wyspie zachowały
się wspaniałe okazy dębów. Są także drzewa, które miejscowa ludność
nazywa „drzewami Gustawa Adolfa”. Podobno pod nimi król szwedzki jadał
śniadanie.
Ptasi rezerwat - Karsiborska Kępa
Znajduje się na północy wyspy i
jest pierwszym
rezerwatem Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków.
Zajmuje 180 ha podmokłych łąk
Karsiborskiej Kępy. To lęgowisko ptaków
siewkowatych i jedno z trzech najcenniejszych obszarów występowania
wodniczki. Na łąkach zarastających niską trzciną gnieździ się od kilku
procent światowego stanu tego rzadkiego ptaszka. Na terenie ostoi
występują też inne rzadkie gatunki: orzeł bielik, kania rdzawa ,
błotniak łąkowy, derkacz , batalion - gatunki zaliczane do
wymierających w skali świata.
|
Ogółem ponad 140 rzadkich gatunków ptaków, które można podglądać o
każdej porze roku. Przewodnicy, ornitolodzy chętnie oprowadzają
turystów by przybliżyć nam życie skrzydlatych braci. |
|
Jak dotrzeć na wyspę
Dojazd autobusem miejskim, linią nr
5 od dworca kolejowego Świnoujście lub samochodem przez jedyny most
nad Starą Świną, zbudowany w latach 1964-1966. Most nosi nazwę
„Piastowski”. |
